Wszechświat - wszechswiat.info

Neptun - opis

Neptun, zaliczany do lodowych olbrzymów, jest pierwszą planetą, która została zlokalizowana na podstawie obliczeń matematycznych, a nie na podstawie normalnych obserwacji nieba. Galileusz zapisał ją jako gwiazdę stałą, na podstawie swoich obserwacji przy pomocy małego teleskopu, które prowadził w 1612 i 1613 roku. Kiedy Uran podróżował po swojej orbicie w sposób niedokładnie taki, którego spodziewali się astronomowie, francuski matematyk, Urbain Joseph Le Verrier, zaproponował pozycję i masę innej jeszcze nieznanej wtedy planety, która mogłaby wpływać na zmiany w ruchu orbitalnym Urana.

Po tym jak został zignorowany przez francuskich astronomów, Urbain Joseph Le Verrier wysłał swoje przewidywania do Johann’a Gottfried’a Galle’a, prowadzącego badania z obserwatorium w Berlinie. Galle znalazł Neptuna zaraz w pierwszą noc jego poszukiwań w 1846 roku. Siedemnaście dni później zauważono również największy księżyc Neptuna - Tryton.

Okres obiegu, znajdującego się w odległości prawie 4,5 miliarda km od Słońca Neptuna, wynosi 165 lat. Ze względu na odległość od Ziemi nie jest on widoczny przez nieuzbrojone oko. Interesujące jest, że eliptyczna orbita Plutona, czyli karłowatej planety, sprawia że Pluton przez okresy trwające 20 lat w trakcie każdych 248 lat ziemskich, znajduje się wewnątrz orbity Neptuna. Jednak Pluton nigdy nie zderzy się z Neptunem, ponieważ na każde 3 okrążenia Neptuna wokół Słońca przypadają dwa okrążenia Plutona. Ten powtarzający się wzór zapobiega zbliżaniu się do siebie tych obiektów i ich kolizji.

Główna oś pola magnetycznego Neptuna jest nachylona o 47 stopni w porównaniu do osi obrotu planety. Tak jak Uran, którego oś magnetyczna jest pochylona o 60 stopni względem osi obrotu, magnetosfera Neptuna ulega znacznym zmianom podczas każdego obrotu ze względu na to przekrzywienie. Pole magnetyczne Neptuna jest ok. 27 razy większe niż ziemskie.

Atmosfera Neptuna sięga dużych głębokości, stopniowo przekształcając się w wodę i inne roztopione lody, ponad cięższym stałym jądrem o rozmiarze podobnym do Ziemi. Niebieski kolor Neptuna jest rezultatem metanu występującego w atmosferze. Niebiesko – zielony kolor Uranu również jest wynikiem występowania w atmosferze metanu, jednakże kolor Neptuna jest bardziej jaskrawy i jaśniejszy, więc musi istnieć jakiś dodatkowy składnik, który to powoduje.

Pomimo swojej wielkiej odległości i niskiej energii dostarczanej przez Słonce, wiatry występujące na Neptunie mogą być trzy razy mocniejsze niż na Jowiszu i dziewięć razy mocniejsze niż na Ziemi. W 1989 roku, sonda Voyager 2 odkryła ogromny, owalny, ciemny sztorm na południowej półkuli planety. Była to tzw. Wielka Ciemna Plama, której rozmiar był wielkości Ziemi. Obracała się ona przeciwnie do ruchu wskazówek zegara i poruszała się w kierunku zachodnim, z prędkością prawie 1200 km/h. Kosmiczny Teleskop Hubble'a nie zdołał zobrazować tej Wielkiej Ciemnej Plamy, ale wyjawił pojawianie się i zanikanie dwóch innych Wielkich Ciemnych Plam, które odnalazł w ciągu ostatniej dekady. Sonda Voyager 2 zobrazowała również cienie chmur położonych wyże, rzucane na obszary niższych chmur, co pozwoliło naukowcom wizualnie zmierzyć różnice wysokości pomiędzy wyższymi i niższymi warstwami chmur.

Neptun posiada sześć znanych pierścieni. Obserwacje przy pomocy sondy Voyager 2 potwierdziły, że pierścienie te nie są jednakowe, ale mają grudkowatą strukturę. Uważa się, że te niezwykłe pierścienie są stosunkowo młode i krótkotrwałe.

Neptun posiada 13 znanych naturalnych satelitów, z których 6 zostało odkrytych przez sondę Voyager 2. Tryton, czyli największy z nich, krąży wokół planety w przeciwnym kierunku niż reszta księżyców, co może wskazywać, że został on przechwycony przez Neptuna w dalekiej przeszłości. Na powierzchni Trytona występują ekstremalnie zimne temperatury wynosząca około -235 stopni Celsjusza. Mimo takich mrozów, sonda Voyager 2 odkryła na jego powierzchni gejzery, wyrzucające lodowy materiał na wysokość większą niż 8 km. Również cienka atmosfera Trytona została odkryta przez tą samą sondę i od tamtego czasu była kilkakrotnie wykrywana z Ziemi. Wykazuje ona wzrosty temperatur, jednak naukowcy nie są w stanie aktualnie określić, czego jest to wynikiem.

Położenie Neptuna przewidział John Couch Adams i Urbain Le Verrier. Mężczyźni niezależnie wykryli, że nieregularności w ruchu Urana powoduje inna planeta, której położenie orbity obliczyli. Używając parametrów obliczeniowych Le Verrier’a (Adams nigdy nie opublikował swoich przewidywań), Johann Galle wykrył planetę w 1846 roku. Galle chciał nazwać Neptuna na cześć Le Verrier’a, jednak nie zostało to zaakceptowane przez międzynarodową społeczność astronomów. W związku z tym nazwano Neptuna od rzymskiego boga mórz.

Neptun

Neptun